الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

169

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بيان آيه 83 تا 87 قرائت درجات : اهل كوفه و يعقوب اين كلمه را به تنوين و ديگران بدون تنوين قرائت كرده‌اند . قرائت اول به اين معنى است كه آنچه بالا برده مىشود ، صاحبان درجاتند و قرائت دوم به اين معنى است كه آنچه بالا برده مىشود ، خود درجات است . اليسع : اهل كوفه ، بجز عاصم اين كلمه را در اينجا و در سورهء ص « الليسع » بفتح لام و سكون ياء و ديگران « اليسع » به سكون لام و فتح ياء خوانده‌اند . اهل ادب معتقدند كه اين كلمه علم است و بنا بر اين الف و لام آن زايده است . اعراب تِلْكَ حُجَّتُنا : مبتدا و خبر . ظاهرا « على قومه » متعلق به « حجتنا » است . لكن اگر « آتَيْناها » صفت « حجتنا » باشد ، ميان آنها فاصله شده و جايز نيست . بنا بر اين « عَلى قَوْمِهِ » متعلق است به محذوفى كه « حجتنا » قرينهء آن است . مقصود گفتگوى ابراهيم با قوم خود از دانشهايى بود كه خداوند بزرگ در اختيارش قرار داده بود و هر چه با مردم ميگفت ، به امر خدا بود . در اينباره مىفرمايد : وَ تِلْكَ حُجَّتُنا آتَيْناها إِبْراهِيمَ عَلى قَوْمِهِ : اينها دلايل ما بود كه به ابراهيم عطا كرديم و بدلش افكنديم ، تا بتواند آنها را بر قوم خود حجت قرار دهد و آنها را هنگام بحث محكوم سازد . نَرْفَعُ دَرَجاتٍ مَنْ نَشاءُ : ما درجات مردم مؤمن را كه خدا و رسولش را تصديق و اطاعت مىكنند ، بالا ميبريم و بعضى از آنها را بر حسب ايمان و يقينشان بر بعضى ديگر فضيلت مىبخشيم .